(Nie)bezpieczny Bałtyk – cz.2 Flota Bałtycka

Artykuł ten jest drugą częścią serii. Jeżeli jeszcze nie czytałaś/eś części pierwszej proszę zacznij od niej [Pierwsza część artykułu ].

O rosyjskiej Marynarce Wojennej można powiedzieć wiele: że jest duża, bo składa się z ponad 360 okrętów i jednostek wsparcia; że ma zasilane atomowo okręty podwodne nosiciele pocisków balistycznych, a nawet lotniskowiec. Ale przede wszystkim należy powiedzieć, że jest podzielona na 5 Flot przypisanych do pięciu różnych regionów geograficznych. I to ta właśnie dekoncentracja jest jej największą słabością. Federacja Rosyjska zajmuje gigantyczny obszar, a jej Marynarka Wojenna musi chronić jego morskie granice oraz interesy. Z tej racji jej siły morskie są w stałym rozproszeniu, a z uwagi na niewystarczającą liczbę jednostek oraz ich nie najnowocześniejszy charakter i olbrzymie odległości, nie może się ona kumulować na jednym akwenie. Jak pokazała niedawno dramatyczna próba użycia lotniskowca Kuzniecow (Flota Północna) do wsparcia wojsk Assada w syryjskiej wojnie domowej, nawet jak Rosja chce i może sobie pozwolić, pod względem strategicznym, jej jednostki nie są wstanie efektywnie działać poza przypisanymi im regionami geograficznymi. Dlatego właśnie w przypadku jakiegokolwiek konfliktu Federacja Rosyjska – NATO lub Polska – Rosja, na Bałtyku będą operować jedynie jednostki wchodzące w skład Floty Bałtyckiej (FB).

Flota Bałtycka podzielona jest między dwa, oddzielone o ponad 830km w linii prostej od siebie, porty – w Bałtyjsku (Obwód Kaliningradzki) i Kronsztadzie (Petersburg). W każdej z baz stacjonuje po dywizjonie (3 jednostki) Korwet Zwalczania Okrętów Podwodnych (ZOP) projekt 133 Parchim II oraz mocno przestarzałych pod względem koncepcyjnym jak i technologicznym , małych okrętów rakietowych (MOR) „obrony wybrzeża” Tarantul. Wraz z stacjonującym w Kronsztadzie dywizjonem okrętów podwodnych, w skład którego wchodzą dwie jednostki typu Kilo (ta sama klasa co polski ORP Orzeł) okręty te stanowią najbardziej wysłużoną i najstarszą (ponad 30letnią!) grupę okrętów FB. Obydwa okręty podwodne klasy Kilo będą wycofane ze służby po wdrożeniu na ich miejsce dwóch jednostek klasy Łada (pierwsza wprowadzony do służby 20.09.2018). Dodatkowo w Kronsztadzie stacjonują dwa niszczyciele klasy Sowriemiennyj (w tym jeden jako okręt muzeum) i dwie fregaty klasy Nieustraszimyj (jedna w służbie od 1993 a druga od 2009). Nowe cztery korwety klasy Stierieguszczij oraz podstarzałe cztery korwety rakietowe klasy Nanuchka i dwa nowe Bujan-M mają bazę w Bałtyjsku. Kolejne dwie korwety Stierieguszczij, które mają wejść do służby do końca 2018 za pewne zastąpią niszczyciel Sowriemiennyj i starszą fregatę Nieustraszimyj. Niszczyciel jest jednostką po prostu starą ze starymi systemami i napędem parowym, a fregata jest dość zużyta i nie posiada nawet pocisków przeciwokrętowych. Dwa nowe Stierieguszczij będą miały nowe i ulepszone systemy przeciwlotnicze “Redut”, strzelający pociskami średniego zasięgu 9M96E (40km) i 9M96E2 (120km) lub krótkiego zasięgu 9M100 (10km). Nowe cztery korwety rakietowe klasy Karakurt zastąpią zapewne Tarantule, ponieważ Nanuczki posiadają większe rakiety “P-120 Malachit” i system plot, który na MORach jest nieobecny. Dodatkowo obecnie modernizuje się na Nanuczakach system walki. Karakurt to w rzeczywistości nieco mniejszy Bujan-M, obie jednostki strzelają rakietami typu “Kalibr” lub “Oniks” (posiadają dwie czterokomorowe wyrzutnie pionowego startu). Docelowo Karakurt miał posiadać nowy system obrony bezpośredniej (CIWS) „Pałasz” z rakietami “Sosna-R” ale na razie będzie miał tylko “AK-630M-2″ ze zdwojonymi działkami 30mm. Dodatkowo FB posiada 14 trałowców bazowych i redowych, których wiek waha się od 25 do 29 lat i służą one jedynie do neutralizacji min morskich oraz jeden duży trałowiec pełnomorski klasy Alexandrit (w służbie od 2016).

Jeżeli chodzi o zdolności desantowe FB, którymi z resztą media oraz byli generałowie WP lubią nas straszyć, są one raczej nikłe. Obecnie są to jedynie cztery okręty desantowe projektu 775 Ropucha, (w służbie od 1983, 1984, 1985 i 1991). Same okręty pomimo dużych rozmiarów nie posiadają dużych możliwości, są wstanie przewozić jedynie dwie kompanie piechoty morskiej i około 600 metrów kwadratowych sprzętu, ważącego nie więcej niż 450 ton. Pomimo wieku nie planuje się w najbliższych latach zastąpienia ich innymi jednostkami. Siły desantowe są wsparte dodatkowo przez trzy barki desantowe klasy Ondatra (w służbie od 1986, 1991 i 1994), mogą one przewozić jeden czołg lub 22 żołnierzy (do 50ton). Ponadto trzy barki desantowe klasy Dyugon (w służbie od 2014, 2015 i 2015), które mogą przewozić dwa do trzech czołgów lub około 100 żołnierzy desantu (120-140ton). Etatowo na stanie znajdują się jeszcze trzy barki desantowe klasy Serna (w służbie od 1994, 2009 i 2009), mogą one przewozić do jednego czołgu bądź 60 żołnierzy desantu (do 60ton). Ostatnim elementem sił desantowych FB są dwa poduszkowce klasy Zubr (w służbie od 1990 i 1991), które mogą przewozić do trzech czołgów lub 500 marince, przy 400 metrach kwadratowych przestrzeni (do 150ton). Z uwagi na wiek jednostek można wątpić w ich stan techniczny i należy się spodziewać w najbliższym czasie uszczuplenia sił, w szczególności o jednostki wyprodukowane przed 1990 rokiem. Jak łatwo można policzyć Flota Bałtycka nawet przy użyciu 100% swoich sił desantowych nie jest wstanie przeprowadzać lądowań na dużą skale. A jej celem prędzej będą Wyspy Estonii niż wybrzeże Polski.

Pomimo dość imponującej liczby okrętów we flocie należy pamiętać, że w idealnej sytuacji do prowadzenia patrolu bojowego jest zdolna zaledwie połowa jednostek danej klasy. A w rzeczywistości bywa, że tylko jedna trzecia jednostek posiada gotowość do działań. Wynika to ze sprawności technicznej samych jednostek oraz ukompletowania i cyklu szkoleniowego załogi, a także z rotacji okrętów na patrolach bojowych w celu uzupełnienia zapasów. Pragnę tylko dodać, że jest to całkowicie normalna tendencja i występuje w każdej marynarce wojennej na świecie.

Zanim dojdziemy do ścisłego podsumowania należy omówić ostatni, ważny i groźny element składowy Floty Bałtyckiej – jej lotnictwo. Niestety podanie dokładnych liczb maszyn lotnictwa nie jest możliwe z racji prowadzonej przez Rosję polityki informacyjnej. Możemy jednak przedstawić i omówić zadania jakie ma wypełniać, rodzaj maszyn, którymi dysponuje oraz szacować możliwości Lotnictwa Floty Bałtyckiej. Do transportu służy cała gama samolotów rodziny An i śmigłowce Mi-8, są one jednak bez znaczenia dla bojowych działań morskich, tak samo jak śmigłowce szturmowe Mi-24, służące raczej do wsparcia jednostek naziemnych broniących Kaliningradu. Do działań ZOP z pokładów okrętów i z lądu służy po kilkanaście śmigłowców rodziny Ka-27 i Ka-29. Należy tu zaznaczyć, że rosyjskie zdolności ZOP są na znacznie niższym poziomie niż NATOwskie, niestety z racji ograniczeń formy nie jest to miejsce, aby wyjaśniać złożoność tej materii (zapewne w przyszłości pojawi się odpowiedni artykuł). Flota Bałtycka dysponuje ponadto samolotami Su-27 i nowo wdrażanymi Su-30SM. Głównym zadaniem tych maszyn jest utrzymywanie przewagi powietrznej nad Obwodem Kaliningradzkim, obrona baz morskich i lotnisk w rzeczonym obwodzie oraz wywalczanie przewagi powietrznej nad Bałtykiem, jak również obrona floty, a także ataki na cele nawodne. Uzupełnia je kilkadziesiąt przestarzałych Su-24M/MR, które raczej kończą swoją służbę, jednak z uwagi na dużą liczbę mogą nadal stanowić poważne zagrożenie. Z racji swojej specyfiki i wieku Su-24 nie jest wstanie skutecznie wykonywać innych zadań niż uderzenia pociskami przeciwokrętowymi rodziny “Kh”.

Do ochrony baz morskich i lotnisk Flota Bałtycka dysponuje również naziemnymi systemami przeciwlotniczymi rodziny S-300/S400 oraz naziemnymi wyrzutniami rakiet przeciwokrętowych “Kh-35/K-300P Bastion-P” i jednostkami lądowymi.

Mając na uwadze średni czas budowy nowych jednostek oraz brak wolnych mocy produkcyjnych można założyć, że w okresie 2020-2025 Flota Bałtycka nie otrzyma nowych większych jednostek. FB będzie posiadać najprawdopodobniej tylko 2 okręty podwodne Łada, sześć korwet rakietowych Stierieguszczij, dwie Bujan-M i cztery  Karakurt oraz 1 fregatę Nieustraszimyj z roku 2009. Pozostałe jednostki będą miały 35 lat i poziom technologiczny  rodem z ery zimnej wojny. Przydatność bojowa klas Nanuczka czy Tarantul jest bardzo niska, a korwety Parchim nie wykonują poprawnie powierzonych im działań ZOP. Skoro już poznaliśmy siły jakimi dysponuje Rosyjska Marynarka Wojenna na Bałtyku, musimy powiedzieć sobie co jest wstanie nimi uczynić. Maksymalne siły jakie FB może jednocześnie zadysponować na patrol bojowy to są: trzy korwety Stierieguszczij, dwa Karakurt i jeden Bujan-M oraz jeden okręt podwodny Łada. Okresowo na Bałtyku może pojawiać się fregata Nieustraszimy. Reszta jednostek z racji przestarzałego wyposażenia i wieku samych okrętów nie przedstawia sobą znacznej wartości bojowej. Należy jednak zaznaczyć, że jednostki klas Karakurt i Bujan-M nie posiadają obrony przeciwlotniczej, co tak naprawdę sprawią, że są przerośniętymi okrętami rakietowymi a nie korwetami. Muszą one towarzyszyć korwetom Stierieguszczij, inaczej stanowią stosunkowo łatwy cel dla lotnictwa. Sam okręt podwodny Łada, pomimo że nowy, nie jest bardzo zaawansowany technologicznie. Posiada on stary, konwencjonalny układ napędowy, który ogranicza czas działania do około tygodnia w trybie ekonomicznym, a przy manewrach wielkość ta spada nawet poniżej doby. Dlatego naturalnym terenem jego działania wydają się głębsze wody środkowego Bałtyku będące ratunkiem, gdy potrzebne będą awaryjne ładowanie i ucieczka.

Wybrane okręty Floty Bałtyckiej Federacji Rosyjskiej.
Opracowanie własne autora.

Aby móc wyciągnąć z tego wszystkiego wnioski należy najpierw omówić resztę sił operujących na Bałtyku oraz Polską Marynarkę Wojenną. Dlatego zapraszam do kolejnej części, gdzie przedstawię siły naszych sojuszników, czyli marynarki wojenne wszystkich krajów na Bałtyku z wyjątkiem Polski i Rosji.

Trzecia część już dostępna!

4 thoughts on “(Nie)bezpieczny Bałtyk – cz.2 Flota Bałtycka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *